Mortgage yasası ne zaman?
Akla hemen, bu Mortgage yasası nedir, bize ne faydası olacak ve ne
zaman devreye girecek, soruları gelmekte. Yasanın ne zaman yasa devreye
gireceğine dair açıkcası kesin bir bilgi yok. Tahminimiz, 2006 sonunda veya 2007 başında devreye gireceğidir.
Mortage yasası neler
getirecek?
Mortgage yasası ile neler değişecek ve mevcut konut kredisi
sistemine neler getirecek, size açıklamak isteriz.
-
Faiz seçeneği gelecek
o
Kredi faizlerinde tercih şansı kazanılacak. Şuan
için sadece sabit faiz uygulanmakta iken mortgage ile, değişken faizle de konut
kredisi alınabilecek. Değişken faiz, banka ile önceden anlaşılacak bir endekse
bağlı olarak konut kredisi taksitlerinin her ay değişmesi anlamına
geliyor. Ancak aylık taksit ödemelerine
tavan bir limit konularak, taksitlerin kişiyi zorlayacak bir meblağı geçmemesi
sağlanıyor.
o
Değişken faizin ne avantajı vardır diye
baktığımızda: bu faiz sisteminde bankalar, fonlama maliyeti riskini, krediyi
kullanan kişiye yansıttığı için, uygulanacak aylık kredi faiz oranı düşecek. Bu
da, sabit faizli konut kredilerindeki orandan daha da aşağıda bir faiz oranın
uygulanacağı anlamına geliyor.
-
Kişiye göre faiz oranı verilebilecek
o
Mortgage ile bankalar, ilan edilmiş faiz
oranından farklı olarak, kişilere farklı faiz oranı uygulayabilecekler. Yani
aynı tutarda ve aynı vadede kredi alan iki kişinin aylık ödemeleri farklı
olabilecek.
o
Banka, kredi kullanacak kişinin gelirine, alacağı
konutun özelliklerine ve mortgage taksit tutarına bakarak, kredi kullanıcısına
bir kredi skoru verir. Bu skor kişinin kredi riskini gösterir ve banka bu riske
göre kişiye daha yüksek veya alçak bir faiz oranı uygular. Mortgage ile kredi
skoru sistemi devreye girecektir.
-
Vergi avantajı sağlanacak
o
Konut kredilerinden alınan %5 oranındaki BSMV
(Banka Sigorta Muamele Vergisi) mortgage kredisinden alınmayacak. (Örnegin
aylik faiz oranı %1,50 olan kredinin üstüne BSMV eklenmekte, ve uygulanacak
oranı 1,05 x 1,50% = aylık yaklaşık 1,58% olmaktadır). Mortgage sayesinde bu
kredi kalkacak ve uygulanacak reel konut kredisi faiz oranı düşecektir.
o
İpotek işlemlerinde harç alınmayacak, ve kredi
kapsamında hazırlanacak hukuki belgelerden damga vergisi alınmayacaktır.
Böylelikle kredi alacak kişilerin, işlem masraflarında da bir nebze azalma
olacaktır.
o
En büyük vergi avantajı ise, kredi kullanacak
kişi, taksit ödemelerinin faizini kısmını vergi matrahından düşebilecek
olmasıdır. Daha önceden kendine ait bir tapusu olmayan ücretliler, kredilerinin
100,000 YTL kısmına kadar olan taksit ödemelerindeki faiz giderini, vergi
matrahından düşebileceklerdir. Bu da, kişinin aylık taksit ödemelerini
değiştirmezken, kişinin eline geçen aylık net maaşında bir artış sağlayacaktır.
(Mortgage yasasında bulunacak bu vergi avantajı hükmü 1 Ocak 2008’den itibaren
geçerli olacak)
-
Konutların genel kalitesi ve emlak hizmetlerinin
kalitesi artacak
o
Mortgage ile ayıplı maldan (Konut, ev) herkes
sorumlu olacak. Krediyi veren kuruluş dahil, konutu imal eden, satan,
inşaatcılar, üreticiler, acenteler dahil herkes, kredi alan kişiye karşı konutun
teslim tarihinden itibaren 1 yıl boyunca sorumlu olacak. Böylelikle, konut alım
satımı hizmet kalitesi ve konutların genel kalitesi garanti altına alınacak.
o
Aynı zamanda, Mortgage kapsamında ipotek edilecek
konutun emlak durumu önemli olacak. Gerekli imar iznı ve ruhsatı olmayan; risk
yönetmeliklerine uygun yapılmayan konutlara kredi verilmeyecek. Bu da şu anlama
geliyor, mortgage kredisine uygun konut yapmayan firmalar, konutlarını satamayacakları
için, kaliteli ve yasaya uygun konut yapmak zorunda kalacaklar.
o
Mortgage sisteminin bu düzenlemeleri ile imar
kalitesi yüksek, depreme dayanıklı yapılar çoğalacak; şehirlerin planlı gelişmeleri
ve konut sektörünün kontrol altına alınması sağlanacaktır. Kısacası yaşadığımız
şehirlerin kaliteleri artacaktır.
-
Erken ödeme şartları değişecek
o
Mortgage yasası ile sabit faizli kredi kullanacak
kişiler, borçlarını vadesinden önce kapatırlarsa, erken ödenen tutarının %2’si
kadar ceza ödeyecekler. Bankaların planladıkları nakit akışı ve yıllık
gelirleri, kredilerin erken kapatılması durumunda, bozulduğu için Mortgage ile
bu tip bir ceza uygulanması hayata geçecek.
o
Ancak değişken faiz ile kredi alan kişiler,
borçlarını erken kapatırlarsa herhangi bir ceza ödemeyecekler.
-
Kredi alan kişiye, sözleşme öncesinde bilgi formu
verilmesi zorunlu olacak
o
Mortgage sisteminde, yanlış anlaşılmanın önüne geçilmesi
ve kredi alan kişinin, alacağı kredi ve yükümlülükleri hakkında gerekli bilgiye
sahip olması, isteniyor. Bunu sağlamak amacıyla bankaların, sözleşme yapmadan
en ez bir iş günü öncesinde kredi kullanıcısına, kredi ile ilgili bir bilgi
formu vermesi zorunluluğu getiriliyor. Bilgi formunun verildiği gün ile
sözleşmenin yapıldığı gün aynı ise, sözleşme geçersiz olacak
o
Bilgi formunda, faiz oranı, ödeme tablosu gibi
bilgiler yer alacak. Kişinin bu bilgi formunu, sözleşme öncesinde okuması ve
gerekli bilgilere sahip olması bekleniyor.
-
Borcun ödenmemesi durumunda konutun satılması
sistemi kurulacak
o
Halihazırda, ipotek edilen konutun satışa
çıkarılması ile ilgili gerekli düzenlemeler yeterli değil. Mortgage yasası ile
bu konuda düzenlemeler tamamlanacak. Borcun ödenmemesi durumunda banka, konutu
basiretli bir tacir gibi satacak ve borcunu tahsil ettikten sonra kalan kısmı
kredi kullanan kişiye ödeyecek. Böylelikle konutun rayicinin altında satılması
engellenecek.
o
Satış işlemi yapıldıktan sonra ise, konutun hemen
tahliye edilmesi istenecek.



