TOKİ - TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI –NEDİR?
Türkiye, dünyanın en
hızlı nüfus artışı ve kentleşen ülkelerinden biridir. Doğal olarak Türkiye’nın
bu özel durumu, konut talebinin hızla artmasına neden olmaktadır. Konut ve
kentlesme sorunlarının çözülmesi amacıyla, 1984 yılında Toplu Konut İdaresi
kurulmuştur.
Kimler
Toki’den konut alabilir?
Konut alabilmenin en
önemli şartı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktadır. Toki yabancılara konut
satışı yapmamaktadır. Kurumun önceliği,
mecvut şartlarda konut alması zor olan yoksul, alt ve orta gelir
kesiminden kişilere konut satışı yapmaktır.
Konutlara başvuru şartları, kişinin gelir düzeyine ve ilgili gelir
kesime göre yapılan proje tipine göre değişmektedir.
Yoksul,
Alt ve Orta Gelir Grubu için başvuru şartı:
-
Almak istenilen
konutun bulunduğu ilde belirli bir süredir oturuyor olmak
-
Daha evvel
TOKİ’den konut almamış olmak
-
Çocukları,
kendisi veya eşine ait herhangi bir gayrimenkulu bulunmamak
-
30 yaş ve üzeri
olmak
-
Gelir durumu
şartı
o
Yoksul grup için:
Yeşil kart sahibi olmak veya Sosyal Yardımlaşma Fonu’ndan yararlanıyor olmak
o
Alt gelir grubu
için: Aylık net gelir en fazla 765 YTL olmalıdır.
o
Dar ve orta gelir
grubu için, azami gelir şartı aranmamaktadır.
Yoksul,
Alt ve Orta Gelir Grubu Toki konutlarına nasıl başvurulur?
Toki uygulamaları ve
projeleri ulusal gazetelerde, kendi websitesinde veya yerel gazetelerde
duyurulmaktadır. Bu konutlara başvuru şartları da duyurulmaktadır. Başvuru
esnasinda:
-
Hane halkı adına
sadece bir adet başvuru yapılır
-
Başvurular
projeye göre ve ile göre değişmekte, belediyelere, kaymakamlıklara..vb
yapılmaktadır
-
Birden fazla
başvuru yapılamaz
-
Başvuru için
ilgili form doldurulur
-
Formla beraber:
Nüfus cüzdan fotokopisi, ikametgah belgesi, beyanat ve diğer gerekli gelir
belgeleri ibraz edilir.
-
Talep edilen
konut sayısı, satıştaki konutların sayısından yüksek ise kura çekilir.
-
Kuraya göre
kişinin başvuru hakkı kesinleşir.
Konutu aldıktan sonra...
-
Taksit ödemeleri, yoksul kesim için, konutu aldıktan
bir ay sonra başlar. Diğer gelir grupları için, sözleşme imzalandıktan bir ay
sonra başlar.
-
Kişi borcu bitene
kadar konutu devredememektedir.
-
Ayrıca alıcının,
borç bitene kadar konutta ikamet etmesi koşulu vardır.
Arsa
satışı karşılığı gelir paylaşımı projeleri
TOKİ, kendine gelir
olması açısından Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı projeleri adında, üst
gelir grubuna yönelik de konut yapmaktadır. Buradan elde ettiği gelirle, konut
sahibi olamayan vatandaşlara yönelik inşaat projeleri yapmaktadır.
Toki, özel şirketlerle
işbirliği yaparak, kamu arazilerini ihale etmektedir. Yüklenici firma projenin
satış ve pazarlamasını yürütür. Aynı zamanda, Toki onayını alarak, konut
fiyatını da belirlemektedir.
Toki
Kütüphanesi
(Toki) TOKİ’nin görevi
Artan konut ihtiyacını planlı bir şekilde karşılamak ve özellikle
dar gelirlilere yönelik konut projeleri yapmak, ayrıca yeni uydu kentler
kurarak büyük şehirleri rahatlatmaktır
(Toki) TOKİ’nin gelir
kaynağı
Kurulduğu dönemde yürürlüğe
giren bir kanun ile özerk Toplu Konut Fonu oluşturulmuştur, böylelikle kurum,
genel bütçe dışındaki Toplu Konut Fonu ile de sürekli ve yeterli kaynağa
kavuşturulmuştur. 1990 yılında dönemin hükümeti tarafından çıkarılan kanun
hükmünde kararnameler ile Toplu Konut Fonu genel bütçe kapsamına alınmış ve
Toplu Konut Fonu, 2001 yılında ise tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Halihazırda Toplu Konut İdaresi’nin
gelirleri, gayrimenkul satış ve kira ile kredi geri dönüşlerinden, faiz
gelirlerinden ve bütçe ödeneklerinden oluşmaktadır.
(Toki) TOKİ’nin
stratejisi
Hazine’den yardım almadan konut projelerini geliştiren Toplu Konut
idaresi, uygun fiyatlarla ihtiyaç
sahiplerine konut üretmek için üst gelir grubuna yönelik de projeler
geliştirmektedir. Buradan elde edilen gelir ile diğer projeler yürütülmektedir.
Zenginler için geliştirdiği projeler için hasılat paylaşımı
yöntemini kullanan Toplu Konut idaresi, söz konusu yöntemle, elindeki arsaları
müteahhitlere azami bir fiyatla satmakta, projelerin tamamlanması için
müteahhitlere süre vermektedir.
(Toki) TOKİ’nin
garantörlük işlevi
Kurum, söz konusu projelerde garantörlük görevini üstlenmektedir. Yani,
inşaatın zamanında bitirilmesini taahhüt etmekte veya bitirilmemesi halinde
kendisi tamamlayacağı garantisi vermektedir.
Bu işleyişi garanti etmek amacıyla satılan konutların parası,
TOKİ’nin hesabına yatırılmakta. Müteahhitlere proje tamamlandıkça ödeme
yapılmaktadır. Böylelikle elde edilen gelir, yoksul, alt gelir grubu ve sosyal
konutlar için hazırlanan projelere aktarılmaktadır.



